Testosterone Booster ได้ผลจริงไหม และควรตรวจอะไรก่อนซื้อ

Testosterone booster ส่วนใหญ่ไม่มีหลักฐานว่าเพิ่มฮอร์โมนเพศชายได้จริง งานวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ 50 ยี่ห้อพบว่ามีเพียงประมาณ 1 ใน 4 ที่มีข้อมูลงานวิจัยรองรับคำโฆษณา [1] ถ้าสงสัยว่าฮอร์โมนต่ำ การตรวจเลือดตอนเช้าก่อนซื้ออาหารเสริมจะบอกได้ชัดกว่า [5]

---

Testosterone booster คืออะไร

เทสโทสเตอโรน คือฮอร์โมนเพศชายหลัก ช่วยเรื่องความต้องการทางเพศ มวลกล้ามเนื้อ กระดูก และพลังงาน ระดับฮอร์โมนค่อยๆ ลดลงตามอายุหลังวัยกลางคน [4]

Testosterone booster คืออาหารเสริมที่อ้างว่าช่วยให้ร่างกายสร้างเทสโทสเตอโรนเพิ่มเอง ต่างจาก ฮอร์โมนทดแทน ซึ่งเป็นยาที่ให้เทสโทสเตอโรนเข้าไปโดยตรงและต้องสั่งโดยแพทย์

ในขวดมีอะไร งานวิจัยของ University of Southern California ตรวจสอบผลิตภัณฑ์ 50 ยี่ห้อ พบส่วนผสมไม่ซ้ำกัน 109 ชนิด เฉลี่ยยี่ห้อละ 8 ชนิด [1] ส่วนผสมที่พบบ่อยคือสังกะสี แมกนีเซียม วิตามินบี และสมุนไพรอย่างหนามกระสุน (Tribulus) โสมอินเดีย (Ashwagandha) และปลาไหลเผือก [1][2]

นิยามสั้นๆ: booster คือ "กระตุ้นให้ร่างกายสร้างเอง" ส่วนฮอร์โมนทดแทนคือ "ให้ฮอร์โมนเข้าไปโดยตรง" ทั้งสองอย่างไม่เหมือนกัน และฮอร์โมนทดแทนต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ [5]

---

Testosterone booster ได้ผลจริงไหม

ผลวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ 50 ยี่ห้อ [1]

• 90% อ้างว่า "เพิ่มเทสโทสเตอโรน"
• มีเพียง 24.8% ของส่วนผสมที่มีข้อมูลว่าเพิ่มเทสโทสเตอโรน
• 10.1% มีข้อมูลว่าอาจ ลด เทสโทสเตอโรน
• 61.5% ไม่มีข้อมูลเลย
• 13 ผลิตภัณฑ์มีสังกะสี วิตามินบี3 หรือแมกนีเซียมเกินปริมาณสูงสุดที่ปลอดภัยต่อวัน

ผลทบทวนงานวิจัยปี 2024 รวม 52 งานวิจัย ส่วนผสม 27 ชนิด พบว่า ส่วนใหญ่ไม่ได้เพิ่มเทสโทสเตอโรน [2]

ส่วนผสม	หลักฐานบอกอะไร
หนามกระสุน (Tribulus), D-aspartic acid	ส่วนใหญ่ไม่ได้ผล [2]
วิตามินดี สังกะสี แมกนีเซียม	ไม่ได้ผลในคนทั่วไป อาจช่วยเฉพาะคนที่ขาดอยู่แล้ว [2][3]
ปลาไหลเผือก (Tongkat Ali)	อาจได้ผล การวิเคราะห์รวม 5 งานวิจัยพบว่าเทสโทสเตอโรนเพิ่มขึ้น แต่ผู้วิจัยบอกว่ายังต้องศึกษาเพิ่มก่อนใช้ทางคลินิก [2][9]
โสมอินเดีย (Ashwagandha)	อาจได้ผล ในผู้ชายสุขภาพดี หลักฐานยังไม่มาก [2]

ปลาไหลเผือกกับคนไทย ปลาไหลเผือกเป็นสมุนไพรที่คนไทยรู้จักดี การวิเคราะห์รวมปี 2022 พบว่าช่วยเพิ่มเทสโทสเตอโรนรวมได้ ทั้งในผู้ชายสุขภาพดีและผู้ชายที่ฮอร์โมนต่ำ [9] แต่จำนวนงานวิจัยยังน้อย และคุณภาพสารสกัดในท้องตลาดต่างกันมาก

ข้อสรุปที่ใช้ได้จริง: อาหารเสริมเพิ่มเทสโทสเตอโรนส่วนใหญ่ไม่มีหลักฐานรองรับ ถ้าอยากลองตัวที่มีหลักฐานบ้าง ควรตรวจระดับฮอร์โมนก่อนและหลัง เพื่อรู้ว่าได้ผลกับตัวคุณจริงไหม [1][2]

---

อาการแบบไหนที่อาจเป็นฮอร์โมนเพศชายต่ำจริง

หลายคนซื้อ booster เพราะเหนื่อยง่าย อ้วนลงพุง หรือหงุดหงิด แต่อาการเหล่านี้มีหลายสาเหตุ

งานวิจัย European Male Ageing Study ในผู้ชายอายุ 40 ถึง 79 ปี 3,369 คน พบว่า [4]

• อาการที่สัมพันธ์กับเทสโทสเตอโรนต่ำชัดที่สุดคืออาการทางเพศ 3 อย่าง: อวัยวะเพศไม่แข็งตัวตอนเช้า ความต้องการทางเพศลดลง และหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
• อาการอื่น เช่น เหนื่อยล้า ซึมเศร้า และออกแรงหนักไม่ไหว สัมพันธ์กับฮอร์โมนน้อยกว่า
• ภาวะฮอร์โมนเพศชายต่ำตามวัย ต้องมีอาการทางเพศอย่างน้อย 3 อย่างร่วมกับระดับฮอร์โมนต่ำ

ถ้าเหนื่อยง่ายอย่างเดียวโดยไม่มีอาการทางเพศ สาเหตุอาจไม่ใช่ฮอร์โมน เช่น นอนไม่พอ เครียดสะสม หรือขาดสารอาหาร

ถ้าคุณออกกำลังกายหนักเป็นประจำ ฮอร์โมนต่ำอาจมาจากการซ้อมได้ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ทำไมนักกีฬาซ้อมหนักถึงเทสโทสเตอโรนต่ำ

---

ควรตรวจอะไรก่อนซื้ออาหารเสริม

แนวทางของ Endocrine Society ปี 2018 แนะนำว่า [5]

1. วินิจฉัยเฉพาะคนที่มีอาการ และมีระดับเทสโทสเตอโรนต่ำชัดเจนต่อเนื่อง
2. ตรวจเลือดตอนเช้าขณะอดอาหาร เพราะเทสโทสเตอโรนสูงสุดตอนเช้า
3. ตรวจซ้ำอีกครั้ง เพื่อยืนยัน เพราะค่าแกว่งได้
4. ถ้าค่าอยู่ใกล้เส้นแบ่ง แพทย์อาจตรวจ free testosterone (ฮอร์โมนส่วนที่ร่างกายใช้ได้จริง) เพิ่ม

ทำไมต้องตรวจก่อน: ถ้าฮอร์โมนปกติ booster ก็ไม่จำเป็น ถ้าฮอร์โมนต่ำจริง ต้องหาสาเหตุ เช่น น้ำหนักเกิน การนอน ยาบางชนิด หรือโรคของต่อมใต้สมอง ซึ่งอาหารเสริมแก้ไม่ได้ [5][8]

---

สิ่งที่ช่วยเพิ่มเทสโทสเตอโรนได้มากกว่าอาหารเสริม

1. นอนให้พอ งานวิจัยจาก University of Chicago ให้ผู้ชายสุขภาพดีอายุเฉลี่ย 24 ปีนอนคืนละ 5 ชั่วโมงนาน 8 คืน พบว่า เทสโทสเตอโรนช่วงกลางวันลดลง 10 ถึง 15% [7] ทั้งที่เป็นคนหนุ่มสุขภาพดี

2. ลดน้ำหนักถ้าน้ำหนักเกิน การวิเคราะห์รวม 24 งานวิจัยพบว่า การลดน้ำหนักในผู้ชายที่อ้วนช่วยเพิ่มเทสโทสเตอโรนได้ และยิ่งลดน้ำหนักได้มาก ฮอร์โมนยิ่งเพิ่มมาก [8]

3. ออกกำลังกายแบบพอดี การออกกำลังกายช่วยเรื่องน้ำหนักและการเผาผลาญ แต่การซ้อมหนักเกินโดยพักไม่พอกลับทำให้ฮอร์โมนต่ำได้ อ่านเพิ่มที่ ซ้อม HYROX หนักไป เสี่ยง Overtraining ไหม

4. แก้ภาวะขาดสารอาหาร ถ้าขาดจริง งานวิจัยพบว่าการขาดสังกะสีสัมพันธ์กับเทสโทสเตอโรนต่ำ [3] แต่ในคนที่ไม่ได้ขาด การกินเพิ่มไม่ได้ช่วย [2]

---

ข้อควรระวังก่อนซื้อ

• ผลิตภัณฑ์ลักลอบผสมยา: นักวิจัยคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตรวจพบสารที่มีโครงสร้างคล้ายยาซิลเดนาฟิล (ยารักษาหย่อนสมรรถภาพทางเพศ) ในอาหารเสริมสมุนไพร [10] ยากลุ่มนี้อันตรายถ้ากินร่วมกับยาขยายหลอดเลือดหัวใจกลุ่มไนเตรต
• วิตามินแร่ธาตุเกินขนาด: บางผลิตภัณฑ์มีสังกะสี วิตามินบี3 หรือแมกนีเซียมเกินปริมาณสูงสุดที่ปลอดภัย [1] ถ้ากินอาหารเสริมหลายตัวพร้อมกัน อาจได้รับเกินโดยไม่รู้ตัว
• อย่าใช้ฮอร์โมนทดแทนเอง: งานวิจัย TRAVERSE ในผู้ชาย 5,246 คนที่ฮอร์โมนต่ำจริงพบว่าฮอร์โมนทดแทนไม่เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจเมื่อเทียบกับยาหลอก [6] แต่ผลนี้มาจากการใช้ภายใต้การติดตามของแพทย์ ในคนที่วินิจฉัยแล้วเท่านั้น
• เช็กเลขทะเบียน อย. ก่อนซื้อทุกครั้ง และระวังผลิตภัณฑ์ที่โฆษณาว่า "เห็นผลทันที"

คำเตือน: ถ้ากินยาโรคหัวใจ ยาความดัน หรือยาละลายลิ่มเลือด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินอาหารเสริมเพิ่มสมรรถภาพทุกชนิด

---

มุมมองจากทีมแพทย์ Thrive

ที่ Thrive Wellness Clinic เราพบผู้ชายวัย 40 ขึ้นไปหลายคนที่ซื้อ booster มากินเอง บางคนกินหลายยี่ห้อพร้อมกัน แต่ไม่เคยตรวจฮอร์โมน หลายครั้งเราพบว่าฮอร์โมนปกติ แต่นอนไม่พอ น้ำหนักเพิ่ม หรือเครียดสะสม

แนวทางของเราคือ เข้าใจก่อนดูแล ตรวจเลือดตอนเช้าให้ถูกวิธี ดูการนอน น้ำหนัก และยาที่กินอยู่ แล้วค่อยวางแผนร่วมกัน ภรรยาหรือคู่ชีวิตหลายคนเป็นคนชวนสามีมาตรวจ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษา หากคุณมีโรคประจำตัวหรือกินยาเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มอาหารเสริมหรือฮอร์โมน

---

References

[1] Clemesha, C. G., Thaker, H., & Samplaski, M. K. (2020). 'Testosterone boosting' supplements composition and claims are not supported by the academic literature. World Journal of Men's Health, 38(1), 115–122. https://doi.org/10.5534/wjmh.190043

[2] Morgado, A., Tsampoukas, G., Sokolakis, I., Schoentgen, N., Urkmez, A., & Sarikaya, S. (2024). Do "testosterone boosters" really increase serum total testosterone? A systematic review. International Journal of Impotence Research, 36(4), 348–364. https://doi.org/10.1038/s41443-023-00763-9

[3] Prasad, A. S., Mantzoros, C. S., Beck, F. W., Hess, J. W., & Brewer, G. J. (1996). Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition, 12(5), 344–348. https://doi.org/10.1016/s0899-9007(96)80058-x

[4] Wu, F. C., Tajar, A., Beynon, J. M., Pye, S. R., Silman, A. J., Finn, J. D., O'Neill, T. W., Bartfai, G., et al. (2010). Identification of late-onset hypogonadism in middle-aged and elderly men. New England Journal of Medicine, 363(2), 123–135. https://doi.org/10.1056/NEJMoa0911101

[5] Bhasin, S., Brito, J. P., Cunningham, G. R., Hayes, F. J., Hodis, H. N., Matsumoto, A. M., Snyder, P. J., Swerdloff, R. S., et al. (2018). Testosterone therapy in men with hypogonadism: An Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 103(5), 1715–1744. https://doi.org/10.1210/jc.2018-00229

[6] Lincoff, A. M., Bhasin, S., Flevaris, P., Mitchell, L. M., Basaria, S., Boden, W. E., Cunningham, G. R., Granger, C. B., et al. (2023). Cardiovascular safety of testosterone-replacement therapy. New England Journal of Medicine, 389(2), 107–117. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2215025

[7] Leproult, R., & Van Cauter, E. (2011). Effect of 1 week of sleep restriction on testosterone levels in young healthy men. JAMA, 305(21), 2173–2174. https://doi.org/10.1001/jama.2011.710

[8] Corona, G., Rastrelli, G., Monami, M., Saad, F., Luconi, M., Lucchese, M., Facchiano, E., Sforza, A., et al. (2013). Body weight loss reverts obesity-associated hypogonadotropic hypogonadism: a systematic review and meta-analysis. European Journal of Endocrinology, 168(6), 829–843. https://doi.org/10.1530/EJE-12-0955

[9] Leisegang, K., Finelli, R., Sikka, S. C., & Panner Selvam, M. K. (2022). Eurycoma longifolia (Jack) improves serum total testosterone in men: A systematic review and meta-analysis of clinical trials. Medicina, 58(8), 1047. https://doi.org/10.3390/medicina58081047

[10] Kodchakorn, K., Viriyakhasem, N., Wongwichai, T., & Kongtawelert, P. (2021). Structural determination, biological function, and molecular modelling studies of sulfoaildenafil adulterated in herbal dietary supplement [การตรวจพบสารคล้ายซิลเดนาฟิลในอาหารเสริมสมุนไพร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. Molecules, 26(4), 949. https://doi.org/10.3390/molecules26040949